السيد محمد حسين الطهراني

379

معاد شناسى (فارسى)

انحصار در استخلاص از گرو آتش جهنّم دارد . و مىتوان از اين آيات نيز استفاده كرد كه اين گفتگوها بين اهل بهشت و اهل دوزخ بعد از استقرار اهل بهشت در بهشت ، و اهل دوزخ در دوزخ ردّ و بدل مىشود ، و در وقتى صورت مىگيرد كه شفاعت نسبت به گروهى از مجرمان تعلّق گرفته و آنان را از آتش خارج نموده است ؛ زيرا اوّلًا مىفرمايد : فِي جَنَّاتٍ يَتَساءَلُونَ ، كه دلالت بر استقرار دارد ، و ثانياً ميفرمايد : ما سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ ؟ چون سلوك ، هر وارد شدنى را نمىگويند ، بلكه يك نوع وارد شدنى است كه با نظم و پيوستگى و اجتماع صورت گيرد ، و ثالثاً مىفرمايد : فَما تَنْفَعُهُمْ شَفاعَةُ الشَّافِعِينَ ، و كلمهء ما براى نفى حال است ، يعنى در آن حال و در آن وقت ، شفاعت شفيعان براى آنان سودى ندارد . در « تفسير علىّ بن إبراهيم » در ذيل آيه شريفهء : وَ مِنْ وَرائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ . « 1 » . وارد است كه قَالَ : الْبَرْزَخُ هُوَ أمْرٌ بَيْنَ أمْرَيْنِ ، وَ هُوَ الثَّوابُ وَ الْعِقابُ بَيْنَ الدُّنْيا وَ الآخِرَةِ . وَ هُوَ رَدٌّ عَلَى مَنْ أنْكَرَ عَذابَ الْقَبْرِ وَ الثَّوابَ وَ الْعِقابَ قَبْلَ الْقِيامَةِ وَ هُوَ قَوْلُ الصّادِقِ عَلَيْهِ السَّلَامُ : وَ اللهِ مَا أَخَافُ عَلَيْكُمْ إِلَّا الْبَرْزَخَ فَأَمَّا إذَا صَارَ الامْرُ إلَيْنَا فَنَحْنُ أَوْلَى بِكُمْ . « 2 » « علىّ بن ابراهيم گفته است : برزخ چيزى را گويند كه بين دو چيز

--> ( 1 ) ذيل آيه 100 ، از سورهء 23 : المؤمنون ( 2 ) « تفسير قمّى » طبع سنگى ، ص 449